چرا نشخوار فکری و استرس داریم؟ (قسمت2) - دکتر آذرخش مکری

سلام، توی این روزها دوست داریم که کماکان مثل گذشته توی کانال یوتیوب کتابچی همراهتون باشیم به خاطر همین یک سری ویدئو کتاه آماده کردیم با موضوعاتی که به نوعی حس کردیم کاروردیه و شاید متناسب با شریعت امروز باشه و مفید باشه

توی قسمت قلب در مورد موضوع نشخارهای ذهنی و فکری صحبت کردیم و همچنین در مورد این قضیه که چطور میتونیم تشخیص بدیم آیا درگیره این قضیه شدیم یا نه حالا توی این ویدیو میخواییم در مورد این صحبت بکنیم که اگر نتونیم خودمون رو از این نشخارهای فکری منفی رها بکنیم چه نتایج بدی ممکنه برامون داشته باشه و همچنین این که اصلا چی میشه ما درگیری نشخارهای فک

زمن این که برای همه تون هر جا که هستید آرزوی سلامتی و تندرستی و آرامش میکنم بریم سراغ موضوع این ویدیو با این توضیح که مطالب این ستا ویدیوی که آماده کردیم در باره نشخاره ذهنی برگرفته از صحبتهای دکتر وزرخش مکریه و لینک ویدیوی اصلی این صحبتها رو من توی قسمت توضیحات ویدیو براتون میذارم لینک ویدیوی قبلی هم که در مورد نشخاره فکری بود رو میذاری

خب اجازه بیدید که شروع این ویدیو رو با نتایی رینوشغاره فکری سارت بزنیم و در مورد این که چه اثرات مخارب میتونه داشته باشه صحبت بکنیم.

یه اثر مخاربی که میتونه داشته باشه اینه که در واقع این به نشاره فکری یک نوع درونگرایی منفعلانه است یعنی میبینی که یه نفری تو جمع فاصله گرفته رفته کنجی نشسته و درگیر افکار خودشه یا حتی اگر تو جمع نشسته یعنی حرف نمیزنه یا اگر هم داره مشغولی کاری خودش رو مشغول نشون میده انگار که پس زهنش داره به چیزی که فکر میکنه توی دنیای دیگه اصلا حواسش اینجا نیست

و این باعث میشه که فرد از واقعیت دور بشه فرد از تعامل با محیط و تعامل با افراد دیگه دور بشه و این توان حل مسئله رو کاهش میده و باعث میشه که روز به روز فرد توی اون مشکلی که قرغش شده به بیشتر درگیر بشه و نتونه حلش بکنه و این

قضیه من رو یاده یه کتابی میدازه به نام قدرت سکوت که دکتور مکشی هم بهش اشاره میکنه از خانم سوزان کین که اونجام در مورد سکوت و قدرت درونگراها صحبت میکنه کتابش هم اینجا داریم اینجاست کتاب قدرت سکوت

این کتاب کتاب خوبیه که اینجا صحبت که میکنه یه مقدار متفاوته این درونگیره اینجا منفعلانه نیست این به معنی تمرکز و کار عمیق روی یک موضوعه با این قضیه نشخاره فکری قابل مقایسه نیست اینجا توی نشخاره فکری فرد افتاده رو همون شیارهای ذهنی یا منتال رات که توی ویدیو قبل توضیح دادیم حتما برید ببینید

درگیر شده درگیر اون عادتهای فکری وسواسگونه شده و داره یه جا در جا میزنه و اصلا به واقعیت توجه نمی کنه به بیرون از خودش توجه نمی کنه درگیر یک موضوع ذهنی شده به خاطر همین سودی ندار اتفاقا در همین مورد پرجوهش هایی انجام شده به این صورت که آمدن به افراد گفتن که در مورد یه خاطره بد یه حرف زشتی که یه نفر زره و تو خاطرت مونده بیا فکر بکن

داریم در مورد صحبت کردن یه مدتی رو به بحث در مورد اون خاطره یا اتفاق گذاروندن بعد جورشون یه معمای پازل گذاشتن و بررسی کردن دیدن که توانایی حل مسئله تو این افراد مواده پایین تر یعنی اینجور نیستش که بگیم که فلانی من الان هشت سطح دارم در مورد یک موضوع فکر میکنم به صورت تکراری و کلی درگیری ذهنیم شده این پس الان لاباد باید بتونم این مسئله رو حل بکنم نه ت

یکی دیگه از آثار زیانبار این نشخاره فکری منفی افضایش احتمال ابتلاب اختلالات روان پیزشکی در آینده است.

در همین راستا یه خانمی به نام سوزان نولند هوکسیما یک سری پرجوش هایی را انجام داره و به این نتیجه رسیدی که افرادی که توی موقعیت های استرالی و بحرانی خصوصا نمیتونن زهنشون رو کنترول بکنن و درگیر این نشخاره فکری منفی میشن بعدها احتمال ابتلاب پی تی اس دی

بیخابی، افسوردگی و همه این اختلافات رمون پزشکی توشون بیشتر میشه مورد بعدی کاهش تمرکزه طبیعیه وقتی من میخواهم مطالعه کنم یا کارمو انجام بدم و زهنم درگیره یه چیزی میشه که هی دائم تکرار میشه خب یه نمیتونم تمرکزه بکنم دیگه حالا اینجا خیلی ها به اشتباه میان میگن که نکنه من ADHD دارم که زهنم میپره پرش فکری دارم هی میرم در مورد چیزی که فکر میکنم در

و اون ADHD هم یه سری علایم دیگه داره یک سری برونگرایی ها و یک سری انرژی های دیگه هستش که اصلا قابل مقایسه با این قضیه نیستش یکی دیگه از نتایجوی نوشخاره فکری احساس حق به جانب بودنه

یعنی که من بقیه ها رو حتی ممکنه سرزنش بکنم، ملامت بکنم که شما برای این موضوع چی کار کردید؟ من حداقل نشستم فکر کردم از صبح تا شب دق دقمه، یک لحظه آروم قرار ندارم، فقط دارم حرس میخورم.

یعنی حس می کنه که این کار یه فایدهی داره، یه جوه مثلا اثری داره.

حالا چه فایدهی داره؟ شما نشستی تو ذهن خودت داری این موضوع رو در موردش فکر میکنی کاری که انجام ن

در حالی که این طور نیست ما تبقیه همین اولی موردی که گفتیم این درگیری و نوشخارهای فکری در واقع اصلا توانه حل مسئله رو کم میکنن.

اینو باید میشن که اصلا فایده این نداشته باشه.

ولی افراد این احساس حرب جانه بودن رو میکنن.

یعنی فرد پیچه خودش فکر میکنه که خب تو اصلا چه کار کردی؟ من که حداقل از صبح داشت فکر کردم هرس خوردم نرمونده ای.

حالا بریم توی قسمت دوم ویدیو.

چی میشه که ما درگیر این میشیم؟ اگر انقدر آثار بد و مخرب داره چرا ما باید همچین کار رو انجام بدیم و دائم درگیر نشخار فکری بشیم؟ یه موردش همین چیزی که آخر بهش اشاره کردیم.

یعنی چون که ما با این کار با درگیری ذهنی حس می کنیم که در واقع اون...

عذاب و وجدان و احساس گناه رو داریم از خودمون دور میکنیم حس می کنیم که یه فایده ای من داشتم حد دقیقا ببینیم من کاری نتونستم بکنم ولی به خدا همیشه یادت بودم همیشه ای تو زهنم از صبح تا شب داشتم بهت فکر میکنم خب چه فایده؟ ولی خب این تو زهن ما این احساس رو ایجاد میکنه که پس من یه کاری کردم و مفید بوده این قضیه و این به من یه مقدار آرامش میده و استرسمون رو کم میکنه و

و اصلا یه جورایی فکر میکنیم این فکر کردم هرس خوردن من باعث حل مسئله میشه و اصلا این میشه یه صفت مصبت یعنی هر کسی که درگیری نوشخاره فکریه دق دق مند زهنش درگیری میگیم این چقدر آدم خوبیه انگار که داره واقعا به حل مسئله کمک میکنه در حالی که این طور نیست

حالا راه حل این قضیه چیه؟ جو سروی کردن، متعالیه کردن، کسب اطلاعات جدید، صحبت کردن با این مشاور، اطلاعات گرفتن برای حل مسئله یعنی اینجوری که من نشستم دارم هی در برده امنیت خونه فکر میگم خدای خونه ای ما نامنه من چی کار کنم؟ نکنه اتفاقی بیفته، هی دارم افکار تکراری بیحاصل تو زهنم میچرخونم

اما همین که میرم با چند تا از دوست هم صحبت میکنم یه سیرشی توی گوگل میکنم یا میرم با یه تحسیصاتی صحبت میکنم به این نچین میرسن که آقا یه مودل دوزگیری هست که این خیلی خوبه قیمت شما مناسبه اینو میارم نسب میکنم یا حتی همین که صحبت میکنم همه هایی میکنم شما فلان روز بینید و نسب کن یعنی هر روز نسب نشده آقا

ولی من یک گامی در جایت حل مسئله برداشتم یه اطلاعات جدید اضافه کردم این خیلی کمک میکنه به حل مسئله و اون در واقع رشته افکار منفی و نشخاره ذهنی رو میبوره میذاره کنار یک دلیل دیگه که میتونه باعث بشه ما درگیر این نشخاره فکری منفی بشیم

این هستش که حس می کنیم به همون انگیزه می ده چرا که ما رو تو فضای اون مسئله با اون درگیری ذهنی قرار می ده و ما رو نگه می داره اونجا و حس می کنیم که به ما انگیزه می ده که بریم مسئله رو حل بکنیم یعنی باشیم تو اون فضا و ادامه بدیم و تواوریمون رو بیشتر می کنه در واقع این همین طور نیست

دکتر مکشی میگه که پجروش ها نشون میگه که این اصلا انگیزهی به ما نمیده انگیزهی واقعی از تعمال با واقعیت میده تعمال با محیط بیرون تعمال با افراد و اینجوری که مثلا من نشستم شب امتحان به این فکر میکنم که چی کار کنم این چی نخونم فرده این چی میشه هی دارم به اینا فکر میکنم در حالی که اگه پاشم با دوستم صحبت بکنم یا بگم چند تا نکته به من توضیح بده یا پاشم اون نوت

حالا اینجا دکتر مکری یه روش خیلی خوب برای افزایش انگیزه به همون میگه که واقعا جواب میده میره که تجربه نشون داده شما دریافت کردن یک پاداش یا تحسین بیرونی یا یک داشتن دستاورد بیرونی هرچند کچیک و نامرتبط با اون مسئله میتونه به ما خیلی انگیزه بده این رو اگه تصبه کنین متوجه میشین یعنی که من مسئله هم دعوا با یه نفر یه درگیری توی رابطه یه یا مثلا یه ورشکستگی ب

اما میام مثلا میگم که میخوایم یک هفته برنامه ورزشی بذارم مثلا ربطی به اون نداره ولی همین که یک هفته رو ورزش میکنم احساسی دستاورت میکنم ممکنه فلانی من ببینه میگه ببینیم چقدر سرحال شدی اصلا بدن تغییر کرده رژیم غذایی مثلا گفتی ورزش میکنیم ماشالله چقدر خوب تحسین میکنه و خودم هم فکر میکنم که یک کار مفیدی انجام دادم این رو درگیری ذهنیه از بین میره

یعنی انگار خیلی کمتر میشه و باعث میشه که ذهن من حالا بیاد سمت این که من دستاورت داشتم بیاد به این فکر بکنه یعنی یک سری چیزهای اضافه ای رو من میارم تو ذهنم که دیگه با اون چیز منفیه و سمیه فکر نکنم یا مثلا یه مثال دیگه من درگیری قضیه هستم ذهنم رو درگیری کرده اما یه سری کارای عقب افتاده دارم میرم اون رو یه باشه یه باشه میریم میستم توی لیستی و شروع میکنم انج

اون مسئله هم ممکنه حل نشده باشه اما حالا میگم که خیش مسئله هم حل نشد ولی این کاره که از قبل مونده بود این همودت میخواستم انجام بدم و حالا انجام دادم یعنی حس خوب دارم و اما یه آمل دیگه ای رو هم دکتر مکشی نام میبره میگه که این هم ممکنه باعث بشه که ما اعتیاد پیدا بکنیم به این افکار منفی

اون هم این هستش که خب ما میخواییم این مسئله رو حل بکنیم.

زهن ما رو درگیری کرده.

مثلا من بچه هم درس نمیخونه.

نگران آینداشم.

میخواییم اینجا درس نمیخونه.

این قرار چی بشه؟ این امتحاناش رو قرار بیفته؟ این پس فردا میخواد چی کاره بشه؟ هی دارم به اینا فکر میکنم.

و این باعث میشه که بقیه من رو ببینن.

بگن که ما چی کار داریم کنیم؟ خودتو از بین بردی.

مثلا براد

یعنی که من خودم کاری نمی کنم خودم منفعلم اما دارم این درگیری رو توی ذهن خودم ایجاد می کنم خودم رو آشرفته نشون می دهم و واقعا آشرفتگی داره دیگه که بقیه ببینم بقیه بیان یک کاری رو انجام بدن اون مسئله من رو حل بکنن یعنی امیدوار هستم که این آشرفتگی من کمکی بکنه به این که بقیه تحریک بشن و مسئله رو حل بکنم برادرم هم بیادی ببینی این که کاری نمی کنه داره خ

کمکی با این بچه بکنم ببرمش کلاس یا مثلا بشنم باش درس کار بکنم خلاصه این مسئله رو اینجوری حلاف است بکنم

و آقای مکرمی که نه اینم خیلی محسن نیست تجربه نشون داده که تأثیر همکاری و همدلی خیلی بیشتره یعنی این که من اگه بشنم هرس بخورم ممکنه یکی پیدا باشه بیاد مسئله من رو حل بکنه اما این که خودم یک کم بخشندگی داشته باشم خودم بیام شروع بکنم یه کمکی به حل مسئله بکنم این خیلی سرعت حل مسئله رو میاره بالاتر مثلا این که من بیام از وقت خودم یکم بزنم بیام با ب

انگیزه میگیره از این ببت دیگه تنبالی نمی کنه پا میشه خیلی بیشتر درس میخونه و تلاش میکنه چون میبینی که یه نفر حامی داره و هم این که من درگیر اون افکار منفی نشدم یا این که یه کار دیگه اصلا یه مقدار غیر مستقیم تر من میگم کتاب وهمی دارم میخونم یا میگم من یه کلاسی رفتم یا اصلا میخوام کلاس زبان برم یاد بگیرم زبان کتاب بازی میکنم شروع کنم خوندن

بعد بچه نگاه میکنه میگه آه این داره میخورم پس منم میم کنره این میشنم میخورم بعد یه فضایی ایجاد میشه که بدون فشار و تنشید بدون افکار منفی اون مسئله شروع میکنه حل شدن و این تأثیرش خیلی بیشتر از اینه که من میخوام عصا با خودم رو خورد بکنم یا حرس بکنم

یه دلیلی دیگه ای که ما گیر میکنیم تو این افکار منفی و نشخارهای فکری اینه که همون منتال رات که تو قسمت قبلی گفتیم شیارهای روانی اصلا این عادته دیگه وقتی یه چند بار تکرار بشه تبدیل به عادت میشه عادت هم همینه یه کاری که چند بار انجام دادی و یه سرید ساختار عصبی و شبک های عصبی ایجاد شده براش

و یه لذتی داره و یه دوپامینی میده انگار به آدم و تبدیل به عادت شده خودکار انجام میشه و آخرین دلیلی که دکتر مکتی بهش اشاره میکنه که چی میشه که ما درگیر این افکار من نشانه فکری میشیم این استش که آدم بیکاره یعنی خیلی ساده است ها یعنی جایگازین دیگه این نداره آدم خب میگه مثلا غصه نخورم چی کار بکنم یا اگه مثلا به این موضوع فکر نکنم پس چی کار بکنم

یعنی این که خب آدم نمیتونه بیکار باشه از صبت و شب تو خونه باشه بلاخره خودشو سمی کنه با یه چیزی مشخول بکنه.

خب شما فکر بکنید که هیچ گذینه دیگه نداشته باشید.

خب خواه نخواه ذهن بلاخره یه چیزی پیدا میکنه دیگه و دوبارم به یه چیزی فکر بکنه دفعی بعد دوستان رو بازم به همون فکر بکنه و این میشه که آدم میفته تو این نشخاره فکر.

خب

در ادامه این بحث میخواییم در مورد راهکارای جلوگیری از این نشاره فکری صحبت بکنیم راهکارای خیلی خوبیه که تو قسمت بعد بخواییم در مورد رو صحبت بکنیم که لینک اون قسمت رو هم به محساب امدسازی توی توضیحات همین ویدیو میذاریم این پایین

و لیک ویدئو قبلی رو هم میذاریم اونو هم ببینید که این سه قسمت با هم درقا مکمل هم هستش و همچنین چون از صحبتهای دکتر مکری استفاده کردیم لینک ویدئو اصلی اون صحبت رو هم که اون هم خودش دو قسمت البته دو تا ویدئو تقریبا یک سه تا خورده ایه که اونو هم میذاریم که قسمت توجیهات حتما دکتر مکری رو هم کانالشون رو حتما دنبال بکنید ویدئو های خیلی مفیدی دار

کنارتون هستیم همه با هم همدل با آرزوی روزهای خوب ویدیو بعدی میبینم اتون فیلن