طرز کار نیروگاه هسته‌ای به زبان ساده

سلام، انرژی هسته ای از اون موضوعاتیه که تقریبا از جنگ جهانی دوم تا الان خیلی توی دنیا جنجال در موردش به پاش شده و خیلی مورد بحث قرار گرفته و مخالفان و موافقان و اینها داشته و توی ایران هم که دیگه به خاطر مسائل سیاسی و اقتصادی و اینها دیگه هر کسی در موردش صحبت میکنه از روند تاکسی گرفته تا اصال دانشگاه و خلاصه همه جا در موردش حرف زده میشه

خوبه وقتی در مورد یه موضوعی میخواییم صحبت بکنیم یا حداقل در موردش مطلب بشنویم یه اطلاعات حد اقلی در موردش داشته باشیم تا بتونیم بهتر قضاوت کنیم من تو این کانال در مورد انرژی هسته‌ای زیاد صحبت کردم از واکنش همجوشی هسته یعنی اون اتفاقی که توی خورشید میفته صحبت کردن و اینکه دارن تلاش میکنن که نیروگاه های همجوشی هسته‌ای بسازن تا بحث همین

همین اخیران هم در مورد قنیص‌سازی یک ویدیو درست کردم ولی توی این ویدیو می‌خوام خود نیروگاه شکافت هسته‌ای یعنی نیروگاه‌هایی که الان سال‌هاست دارن ازش انرژی می‌گیرن و ما یه دونش رو توی ایران هم داریم صحبت بکنم و سعی کنم که به زبون ساده با کمک این لگاه‌ها درز کار دقیق این نیروگاه‌ها رو توضیح بدم توی یک ویدیوی دیگه بعد از این انواع نیروگاه‌ها رو برات

و احتمالا اگه بشه یه ویدیوی سه با می هم می سازم در مورد بحث مذایع و معایب این انرژی هسته ای با من امرا باشین

اول مهمترین موضوعی که باید در موردش صحبت بکنیم اینه که اصلاً انرژی هسته‌ای چیه و از کجا میاد؟ معمولاً چیزی که همه در مورد انرژی هسته‌ای می‌شننگی توی مدرسه هم به همون می‌گن که توی واکنش هسته‌ای ما یک مثلاً اتمی داریم که میاد تبدیل می‌شه به یک اتم سبک‌تر یعنی یه مقدار جرمش کم می‌شه و بعد تبقیه رابطه‌ی این مصابه MC2 معروف انیشتن این ماده کم

خب این هم درسته هم غلطه از این جهت درسته که بله توی واکنش هسته ای یک هسته ای اتم میاد به یک یا چند هسته ای اتم دیگه تبدیل میشه حالا توی همجوشی هسته ای دو تا هسته ای اتم میاد با هم ترکیب میشه یک هسته ای اتم سنگینتر میسازه و توی شکافت هسته ای یک اتم سنگیل میاد به دو تا اتم سباکتر تبدیل میشه

و اتفاقی هم که میفته اینه که اگر اون ماده اولیه رو وضع کنیم و این محصولات نهایی رو هم وضع کنیم میبینیم که یه مقدار جرم کم شده که قاعدتاً این مقدار جرمی که کم شده نمیتونه از بین رفته باشه پس به انرژی تبدیل شده از این جهت قلطه که این وسط چیزی به چیزی تبدیل نمیشه در واقع اون انرژی که آزاد شده اون جرمی که کم شده که میگیم به صورت انرژی آزاد

و این انرژی نهافته جز جرم همین حساب میشده این رابطه این مصابه MC2 نمیگه جرم به انرژی تبدیل میشه میگه جرم و انرژی هم عرضن یعنی این هسته ای اتم جرمی که داره در واقع همش همون انرژیشه که 99 درصدش به صورت انرژی پوتانسیل و جنبشیه تازه اون یک درصد جرم ذاتی هم که میگن داره باز یه جور انرژی تعامل با میدان هیگزه که حالا توی ویدیوی دیگه قبلا توضیح

پس در واقع اتفاقی که میفته اینه که ما یک هسته اتم داریم که این یک مقداری انرژی داره که اون انرژی رو معادل جرمش میگیریم.

حالا این هسته اتم وقتی بیاد تبدیل بشه به دو یا چند هسته اتم دیگه که مجموع انرژی هاشون

که میشه همون مجموع جرمشون کمتر از این هسته اولیه باشه خب این وسط یه مقدار انرژی گم شده انرژی هم که میدونیم پایست هست از بین نمیده پس اون انرژی که کم شده به شکلهای دیگه ای از این واکنش آزاد میشه حالا این واکنشی که توش این اتفاق میفته به چند صورت یعنی به دو صورت میتونه انجام بشه یکی این که دو تا هسته اتم سباک داشته باشیم اینا یه جوری بیان با هم ترکیب

به طوری که جرم این کمتر از جرم مجموع اون دوتا انصار اولیه باشه خب این وسط یه مقدار جرم یا همون انرژی کم شده انرژی به شکلهای دیگه آزاد میشه که اتفاقیه که توی خرشید میفته توی بمبه های هیدروجینی میفته و توی آزمایشگاه هم تونستن انجامش بدن ولی هنوز نتونستن به صورت کنترل شده ازش انرژی بگیرن که دارن سعی میکنن نیروگاهاشو بسازن

و حالت دوم اینه که یک انصار هسته ای اتم سنگین داشته باشیم که این بیاد بشکافه شکسته بشه تبدیل بشه به دو تا انصار سبکتر و مجموع جرم این دو تا انصار سبکتر باز از جرم اون هسته اولیه کمتره که این وسط این جرمی که کم شده یعنی انرژیی که کم شده آزاد میشه به شکلهای مختلف که به این میگن شکافت هسته ای که اتفاقیه که توی بوم به اتم اولین بان اتفاق افتاد و بعد نیروگاه ه

موضوعی بحث این ویدیوی امروزه.

این توضیحی که دادم خیلی ساده شده این موضوع بود.

اگه بخواهم علمی‌تر صحبت کنم، باید این نمودار رو ببینید.

این نمودار میانگین انرژی بستگی به اعضای هر جز و هسته رو برای انسان مختلف نشون میده.

انرژی بستگی، انرژیه که موقعی تشکیل هسته از نوترون‌ها و پروتون‌های آزاد آزاد میشه و باعث میشه جرم هسته کمی کمتر از مجموع

توی واکنش‌های هسته‌ای مثل همجوشی یا شکافت، اختلاف این انرژی بستگی می‌تونه به صورت انرژی قابل استفاده آزاد بشه.

همینطور که می‌بینید آهن بیشترین انرژی بستگی هسته‌ها رو داره و این یعنی پایدارترین حالت هسته‌ها رو داره.

اناثاری که سمت چپ آهن هستن رو با همجوشی می‌شه ازشون انرژی گرفت.

یعنی باید چندتاشون رو با هم ترکیب کرد تا یک عنصر سنگ

اناسار سمت راست میتونن با شکافت هستی و تبدیل به دو یا چند انصار کوچکتر که انرژی بسته هستشون بیشتره ولی مجموع جرمشون کمتره ازشون انرژی گرفت از بین اناسار این سمت جدول اورانیوم هم بیشتر توی طبیعت پیدا میشه و هم راحتتر از بقیه میتونه دوچار شکافت بشه

برای همین اورانیوم شد ماده اصلی سوخت هسته‌ای.

در مورد اینکه این اورانیوم رو چجوری آماده می‌کنم برای استفاده توی نیروگاه هسته‌ای، یعنی همون بحث قنی‌سازی، قبلا این ویدیو رو مفصل ساختم که توصیح می‌کنم حتما اون رو ببینید چون یه بخش مهم از چرخه سوخت هسته‌ای به حساب میاد و اصلی‌ترین بخش دعواهای سیاسی در موضوع هسته‌ای اصلا همین بخش قنی‌سازیه.

الان اینجا من یک هسته اتم اورانیوم دارم.

اورانیوم ۲۳۵ چرا میگن ۲۳۵؟ مجموعا این هسته از ۲۳۵ ذره تشکیل شده.

همه تون میدونید که هسته همه اتم ها از ذره تی به اسم پروتون و نترون تشکیل شدن.

این هسته اتم هم مجموعا ۲۳۵ تا پروتون و نترون داره که دقیق میخوام بگم ۹۲ تا پروتون داره و ۱۴۳ تا نترون که میشه ۲۳۵ که بهش میگن اوران

اگه من تعداد نوترون های هسته رو تغییر بدن مثلا سه تا نوترون به این هسته اضافه کنم یک ایزوتوپ دیگه از اورانیوم ساختم اورانیوم ۲۳۸ که خیلی بیشتر تو طبیعت پیدا میشه و تو اون ویدیو قنیصازی توضیح دادم که اصلا مشکل اینه که ما اورانیوم رو که از موادن سخراج میکنیم ۹۹۳ دهمه درصدش همین اورانیوم ۲۳۸ه که به درد شکافت هسته ای نمیخوره

و تیه فرند غنی‌سازی یک کاری می‌کنیم درصد اورانیوم ۲۳۵ بیشتر بشه که مناسب بشه برای شکافت هسته‌ای اگرم پروتون بخواد کما اضافه بشه هست هسته که اصلا نوع انصار عوض می‌شه که حالا فعلا اون کاری نداریم

خب الان من هسته یورانیوم دیویست و سی و پنج دارم که خیلی هسته ناپایداریه.

حالا اگه من بیایم یک نوترون به سمت این پرتاب کنم که بهش میگن نوترون حرارتی.

نوترون حرارتی یعنی نوترونی که انرژیش خیلی زیاد نیست.

چون اگر انرژیش خیلی زیاد باشه از این هسته رد میشه و اصلا نمیتونه باشه تعمل داشته باشه و جذبه هسته بشه.

ولی اگر انرژیش کم باشه که بهش میگن نترون هر طیب میاد این هسته میخوره جذب هسته میشه و میشه اورانیوم دیویست و سی و شیش این اورانیوم دیویست و سی و شیش فوقلاده ناپای داره یعنی بلا فاصله که اورانیوم دیویست و سی و شیش تشکیل میشه این هسته میاد شکافته میشه تبدیل میشه به دو تا هسته اتم دیگه که معمولا باریوم و کریپتونه

که مجموع جرم این باریوم و کریپتون از اون اورانیوم اولیه کمتره پس یه مقدار جرم اینجا کم شده یعنی در واقع یه مقدار انرژی کم شده خب این انرژی که الان کم شده کجا رفته؟ یعنی چجوری خودش رو نشون میده؟ ببینید اکثرش یعنی 84 درصدش تقریبا تبدیل میشه به جنبش همین محصولاتی که ایجاد شده یعنی این محصولات خیلی تشکیل میشن سرعت فوقالده و جنبش فوقالده زیاد

که پس اکثریت این انرژی به صورت انرژی گرمایی داخل این هسته های محصولات تشکیل شده در میاد تو این واکنش سه تا نوترون هم آزاد میشه یعنی اگر تعداد نوترون های این دوتا رو با هم جمع کنیم سه تا کمتر از اون اورانیومه این سه تا نوترون آزاد شدن سرعت فوقلاد زیادی دارن یعنی نوترون های خیلی سریع هستن که بهشون نوترون سریع میگن که تقریبا دومونیم درصد اون انرژی اول

این وسط یک مقدار فوتون هم آزاد میشه یعنی در واقع انواج الکترومغناطیس با طول موج انواج گاما ساته میشه که تقریبا 3.5 درصد از اون انرژی آزاد شده رو به خودشون اختصاص میدن.

انرژی این فوتون های آزاد شده هم در نهایت میاد میخوره به اتم ها و باعث جنبش اونها میشه و به انرژی حرارتی تبدیل میشه یعنی در نهایت همه این انرژی ها رو میشه به چکل انرژی حرارتی از این مجموعه در آورد.

البته یه حدود 6 درصد انرژی هم به صورت نوترینوم یا پاد نوترینوم

آزاد میشه که چون ذره یه که با هیچ چیزی معمولا تعامل نداره بنابراین این ۶ دستر انرژی یه جورای انرژی تلف شده است و ما نمیتونیم اون رو ازش استفاده کنیم خب پس این وسط یه مقدار زیادی انرژی گرمایی بود یعنی انرژی گرمایی این دوتا و انرژی گرمایی که این اشاره های الکترومغناطیست

می‌تونستن ایجاد بکنن و یک مقدار انرژی هم توی این نوترون‌های سریع بود.

این نوترون‌های سریع، یکی‌شون رو باید یه ذره سرعتش رو بگیریم که بتونه دوباره به یک هسته‌ی اطامه دیگه بخوره و این واکنش هسته‌ای به صورت زنجری ادامه پیدا کنه.

انرژی این دوتای دیگه رو یا باید جز بکنیم یعنی یه موادی می‌ذارم که انرژی اینا رو جز بکنم به انرژی گرمایی تبدیل

به هسته های اتم ارانیوم دیویست و سی و هشت اونی که دوچار شکاف نمیشد بخورد کنه که این باعث میشه ایزوتوپ ارانیوم دیویست و سی و نو تشکیل بشه ارانیوم دیویست و سی و نو هم بعد از حدود بیس دقیقه دوچار فروپاشی بیتا میشه یعنی یکی از نورترونهاش به پروتون تبدیل میشه و الکترون آزاد میکنه

و تبدیل به نپتونیوم ۲۳۹ میشه که نپتونیوم هم بعد از دو سه روز دوباره دوشار فروپاشی بهتر میشه یعنی دوباره نوترانش به پروتون تبدیل میشه الکترون آزاد میکنه و تبدیل به پلوتونیوم ۲۳۹ میشه که پلوتونیوم ۲۳۹ خودش به عنوان سوخت هسته ای میتونه استفاده بشه یعنی هم توی نیروگاه ها میتونه استفاده بشه هم برای ساخت بمب اطم

خب حالا که کلیات این واکنش هسته ای رو گفتم بیاین ببینیم که این واکنش رو توی نیروگاه هسته ای به چه شکل انجام میدن یعنی چیکار میکنن که توی نیروگاه بتونیم این واکنش رو به صورت کنترل شده انجام بدیم خب اول میان اون اورانیومی که توی سانتریفیوج ها قنیصازی شده بود که البته به صورت گاز هکزافلوراید اورانیوم بود میان تیه یک واکنش شیمیایی چند مرخله ای اون رو تبدیل میکنن به اکسید اور

یعنی بعد از اینکه قنیصازی شد و درصد اون ارانیوم دیویسیسیو پنجش هفتهش پیدا کرد اونو میان به اکسید ارانیوم تبدیل میکنن که تبدیل به یک پودر تقریباً جامدی میشه که میشه اونو به صورت یک سری پالت های کوچیک در آورد پالت هایی که درست میکنن تقریباً به اندازه همین لگه هاییه که من الان دستان هست یه ذریعه از اینا بزرگتره

یک تعداد زیادی از این پالت‌ها درست می‌کنن، اون‌ها رو می‌آن در کنار هم داخل یک لوله‌های فلزی از جنس معمولاً زیرکونیوم قرار می‌دن و یک سری میله‌های سختی درست می‌کنن که زخامتشون در حد همین چند سانته، طولشون ممکنه به چند متر برسه و تعداد خیلی زیادی از این میله‌های سخت رو باز کنار هم قرار می‌دن که یک مجموعه سخت رو می‌سازه.

که مثلاً برای یک نیروگاه ما تقریباً ۵۰ هزار میله‌ی سخت یا تقریباً ۲۳۰۰ تا مجموعه‌ی سخت لازم داریم تا بتونیم یک نیروگاه تقریباً ۱۰۰ میگاواتی شبیه نیروگاه بوشه رو فعال کنیم.

خب، این میله‌های سختت که آماده شد باید توی قلب ریاکتور قرار بگیره.

قلب راکترون جاییه که اصل واکنش اصلی قرار توش اتفاق بیفته برای همین یه چیزیه که معمولا خیلی با دیوارهای زخیم بتونی و صفحات فولادی محافظت شده است که این تششات ازش به بیرون نشت نکنه من این میله های سخت رو

که حالا چون لگای یک رنگ نداشتم با رنگ های مختلف ساختم توی این قلب رایکتور قرار میدم خب الان این میله های سخت توی رایکتور قرار گرفت بعدش باید یک کاری بکنیم ببینید همتون که گفته هم این واکنش از تایی که شروع بشه نوترون های پر انرژی و سریع خیلی زیادی تولید میشه یعنی هر شکافت سه تا نوترون سریع ایجاد میکنه

که این نوترون‌ها باید کنترل بشن.

حالا اگر نخواهیم که از اورانیوم، پلوتونیوم بگیریم، بخواهیم فقط از انرژی‌ش استفاده بکنیم، باید این نوترون‌ها سرعتشون کاهش پیدا بکنه.

علاوه بر اون، خب، این واکنش هسته‌ای گفتیم گرمای خیلی زیاد ایجاد می‌کنه و اون گرما رو هم باید بتونیم از این مجموعه خارج بکنیم.

پس باید این میله‌های سخت که قراره توشون واکنش هسته‌ی انجام بشه در اون ماده‌ی قرار بگیرن که هم بتونه سرعت نورترون‌ها کم بکنه که بهش تعدیل‌کننده می‌گن و هم بتونه گرمای اون‌ها رو بگیره که بهش خونک‌کننده می‌گن که معمولاً از آب استفاده می‌شه که البته تعدیل‌کننده‌ها و خونک‌کننده‌های دیگه هم داریم یعنی توی انواع مختلف نیروگاه‌ها ممکنه از گرافیت یا فل

ولی خب متدابرترینش آبه که حالا توی دو نوع آب سباک و سنگینه که بعدا در مورد این آب سباک و سنگین توضیح میدن خلاصه این مجموعه این قلب راکتر رو پر آب میکنن هجمه خیلی زیادی آب اینجا باید باشه این آب باید تحت فشار باشه فشار فوقلا زیاد در حد ۱۵۰ برابر فشار جف هم ممکنه برسه برای اینکه این آب وقتی که اون گرما رو گرفت نباید تبخیر بشه اینو باید به

وقتی که آب فشارش میره بالا دماش میتونه تا 200-300 درجه هم بره بالا بدونی که تبخیر بشه پس آب تحت فشار خیلی زیادی داخل محفظه هست و چون این آب فقط میتونه انرژی این نوترونها رو بگیره نمیتونه اونها رو به صورت کامل جزب کنه اگر فقط ما اینجا آب بذاریم و

هر شکاف دسته ای سه تا نوترون پر انرژی تولید کنید که توسط این آب انرژیش کم میشه هر کدوم از این نوترون ها میتونن باز یک واکنش جدید آغاز کنن که اون موقع به صورت تساؤدی واکنش هسته ای افزایش بیدار میکنه و این غیر قابل کنترل میشه ما برای که بتونیم به صورت کنترل شده واکنش هسته ای رو تداون بهش بدیم باید یک کاری کنیم که یک نوترون از هر واکنش بره به یک اورانی

پس باید نوترون های اضافه رو جذب بکنیم.

یعنی نه تنها انرژیشون رو کاهش بدیم، جذبشون بکنیم.

که مثلا این کار رو هم با یک اسیدی که توی این آب حل میکنن میتونن انجام بدن.

یعنی یک اسیدی توی آب حل میکنن که کار جذب نوترون رو انجام میده.

یا میان از میلا های کنترل استفاده میکنن.

میلا های کنترل موادی هستن که جاذب نوترون هستن.

مثل بور یا کادمیوم.

این میلا ها رو میان ل

اینها جاذب نوترونه.

اگر این میلاها کامل بیان بین این میلاهای سوختی قرار بگیرن، کلا واکنش اصلی متوقف میشه.

چون همه ی نوترونها رو جز میکنن و واکنش متوقف میشه.

همون اول هم اگه بخوان واکنش شروع نشه، این میلاها رو در کنار میلاهای سوخت قرار میدن.

اگر مثلا اونها رو نیمه داخل این حسدی راکتور قرار بدن، یعنی کامل قرار نداره، خب یه قسمتی از اون انرژی رو جز میکنه و دقیق

حالا فرض کنیم الان نمیخواهیم واکنش رو هنوز شروع کنیم.

این میله ها رو کامل داخل هسته قرار میدیم.

داخل هسته ی ریاکتور.

و برای شروع واکنش ما نیاز به نوترون داریم.

یعنی هنوز وقتی واکنش شروع نشده خب نوترون این تولید نشده.

میمیم از یک ماده تولید کننده ی نوترون که خودش به صورت طبیعی در سر فروپاشی نوترون تولید میکنه استفاده میکنیم.

بهش شروع کننده یا در واقع ساعت کننده نوترون هم میگن این رو وقتی که ما این وسط قرار بدیم این نوترون های حرارتی اولیه برای شروع واکنش رو میتونه تامین بکنه

که جنسش می‌تونه از بریلیوم یا پلونیوم باشه و اون نوترون‌ها می‌تونن آغازگر واکنش هسته‌ای بشن وقتی‌گه واکنش هسته‌ای آغاز شد دیگه ما به این شروع‌کننده نیازی نداریم و بقیه واکنش با خود نوترون‌هایی که خود اون اورانیوم تولید می‌کنن می‌تونه ادامه پیدا کنه حتی اگر واکنش رو متوقف بکنیم با آفور کردن این

میله های کنترل باز با برداشتنشون نوترون داریم توی مجموعه و نیازی به این ستارتره در واقع نیست ما الان آماده ایم که راکتورمون رو در واقع ستارت بزنیم و شروع به کار بکنه میاییم با بیرون آوردن این میله های کنترل حالا یا به صورت کامل یا به صورت ناقص یک کاری میکنیم که این

واکنش هسته‌ای آغاز بشه و واکنش هسته‌ای که آغاز بشه نوترون‌ها تولید می‌شن یک مقدارش توسط اون اسیدی که توی آب هست یا توسط میلا‌های کنترل جذب می‌شن یه دونه‌اش باقی می‌مونه که اون یه دونه توسط همین آب انرژی‌اش کم می‌شه

که بتونه به اورانیومه‌های بعدی برخورد بکنه و این واکنش هسته‌ای همین‌طور ادامه پیدا کنه.

و این وسط حرارت فوق‌العد زیادی ایجاد می‌شه که این حرارت فوق‌العد زیاد توسط این مایه‌ای که داخل این هسته‌ای ریاکتور هست، جزم می‌شه.

این مایه، گفتم، در اکثر مواقع آبه.

حالا آب سبوکی، آب سنگین.

یا می‌تونه فلز مایه هم باشه.

حالا ما این نیروگاه هاو ساختیم که ازش انرژی الکتریکی بتونیم بگیریم دیگه پس اون حرارتی که الان توسط این مایه جذب شده رو باید بیاییم منتقل بکنیم به یک مجموعه دیگه ای که بتونه ازش انرژی الکتریکی بگیره خب ببینید توی بعضی از نیروگاه ها این آب همین مایه داقی که حالا گرمای اون واکنش هسته ای رو گرفته رو میان مستقیمن میبرن توی مجموعه دیگه ای

اونجا بخارش میکنن آب که بخار شد میاد یک تربین رو میچرخونه و از اون تربین برق گرفته میشه ولی خب این خیلی ایمنیش بالا نیست چون که اون مایهی که الان دوره این میلهای سخت بوده فوقالده رادیوکتیوه و وقتی که میاد این سمت اگر یه نشدی چیزی اتفاق بیفته باعث رادیوکتیو شدن کل محیط میشه بنابراین معمولا کاری که میکنن اینه

که میان اون مایه رو اون در واقع آبی که آب داقی که تشکیل شده رو میان توسط یک مبدل حرارتی گرماش رو منتقل می کن به یه مایه دیگه

که بعضی وقتا این کار دو مرحله صورت میگیره.

که اون مایه نهایی که میخواد بیاد بخار بشه و توربین رو بچرخونه دیگه اصلا رادیو اکتیف نباشه.

که در نهایت اون بخاری که این توربین رو چرخوند رو میارن داخل یک چگالنده ها و برج های خونک کننده

اون رو خونکش میکنن که دوباره بشه به مایه تبدیل بشه و دوباره توی چرخه ازش استفاده بشه برای همین همه نیروگاه ها یک برج خونک کننده دارن که البته توی نیروگاه هایی که به دور از مثلا ساحل یا منبع عظیم آب مثل دریا

ساخته شده باشن برج های خونک کننده خیلی عظیمی دارن که بتونن اون آب رو خونک کنن اون بخار رو در واقع خونک کنن ولی توی نیروگه هایی که مثل نیروگه های بوشهرد نزدیک ساحل ساخته میشه یک برج خونک کننده کوچیک کافیه چون میتونن از آب دریا برای خونک کردن اون در واقع آبی که تورمی رو چرخونده استفاده کنن خب حالا این قسمت ها رو بذاریم کنار

این هسته‌ی ریاکتور برگیریم تو این هسته‌ی ریاکتور چند تا نکته در مورد این هسته‌ی ریاکتور بگم یکی اینکه اگر کوچکترین مشکلی پیش بیاد توی فرایند کار این هسته یک نشدی پیش بیاد یا دماوی شساد بالا بره اینها بلا فاصله این میله‌های کنترل رو وارد ریاکتور می‌کنن و اینو می‌تونه در عرض تقریبا یک ثانیه واکنش رو متوقف بکنه

خب نکته دیگه اینکه گفتم آب داخل راکتور باید تحت فشار بشه که بخار نشه ببینید اگر آب بخار بشه داخل این راکتور اتفاقی میفته اینکه بخار دیگه نمیتونه انرژی نوترون رو کم بکنه یعنی نوترون های پرسرعت رو بیاد انرژیشون رو کم بکنه نوترون ها پرسرعت میمونن دیگه نمیتونن با آرانیا بخور کنن و از اینجا حد شاید خوب باشه چون واکنش اصلی خود به خود متوقف می

ولی یه اتفاق دیگه که میفته اینی که بخار چون نمیتونه دما رو به همون شدت کاهش بده دمای میله های سوخ میره بالا دمای میله سوخ که بره بالا اون مثلا زیرکونیومی که میله های سوخ ازش ساخته شده جداره میله ها با بخار آب واکنش میده هیدروجن آزاد میکنه

هیدروجن فوقلاده اشتراک پذیر این فوقلاده قدرت واکنشش زیاده با ترکیه با اکسیجن میتونه ناگه ها منفجر بشه که اتفاقی یه که توی فوکوشیما افتاد توی اون نیروگاهی که سال 2011 در سر سنامی جاپن

دوچاره حادثه شد حالا در مورد این حادثه فوکوشیما و حادثه چرنویل یه ویدیو مفصلی دیگه باید بسازم که با جوزی ها توضیح بدم که چه اتفاقی افتاد ولی خواستم به طور کلی بگم که چرا این تحت فشا قرار دادن این آب انقدر مهمه و

یک نکته دیگه هم که شاید خوب باشه بگم اینه که چرا آب میتونه انرژی اون نوترونها رو کم بکنه؟ ببینید آب هیدروجن داره هیدروجن هم یک هسته خیلی سباکه ما فرض کنیم که یک سری نوترون پرسرعت داریم اگه این نوترون پرسرعت رو بیاییم به هسته سنگیم برخورد بدیم مثلا اگه من اینو بذارم الان بیایم یه هسته سنگیم بهش برخورد بدن ببینید با همون سرعت که میخوره برمیگر

ولی اگر یک حسده اتم سبک بذاریم جلاش و این بیاد بخوره میتونه یه مقدار زیادی از انرژی رو منتقل کنه به اون حسده سبک و خودش انرژیش کم بشه پس حسده های سبک برای کاهش انرژی نوترون مناسبه که خب هیدروجین یکی از ایناست البته توی بعضی از نیروگاه ها از گرافیت هم استفاده میکنن از کربون هم استفاده میکنن که اون هم باز نسبتاً حالا حسده سبک داره ولی خب ویژگی ها

این انرژی نوترون کم بکنه یکی از ویژگیش اینه که میتونه نوترون رو پخش بکنه یعنی علاوه برای اینکه انرژیشون میگیره اون رو پخش میکنه و باعث میشه که احتمال برخوردش با هسته های اورانیوم دیگه بیشتر بشه

دیگه هم بخوام بگم اینکه این میله های سخت باید عوض بشن دیگه یعنی اورانیومشون تموم میشه تبدیل میشه به اون کریپتون و واریوم و باید عوض بشن تقریبا توی نیروگاه های معمولی که مثل نیروگاه های بوشهر و اینها هر دو سال یک بار اینا باید عوض بشن البته نه همشون یعنی هر دو سال یه بار مثلا یک ثبوت از این میله ها رو در میارن بعد بقیه ها رو جا به جا می کنن چون یک ثبوتی که در می

اینا رو جا به جا میکنن که اون بقیه ای اورانیوم ها بتونه مصرف بشه و میله سخت جدید جایگزین میکنن توی بعضی از نیروگاه ها ممکنه این اتفاق به صورت روزانه بیافته یعنی به نوع نیروگاه بستگی داره که حالا توی ویدیو بعدی در موردش توضیح میدم با یک سری میله های سخت هم داری مخصوص این راکتور های کشتی ها و زیردریایی های اتمی که از اورانیوم ۹۰ درصد غنی شده استفاده م

ده حتی تا سی سال می‌تونن کار بکنن قبل از که بخوان عوض بشن و حالا اگر این بحث‌های ساخته بمبه اتموینا نبود شاید ما توی نیروگاه‌های اتموی معمولی هم می‌تونستیم از این میله‌های سوخته با درصد غنی‌سازی خیلی بالا استفاده کنیم و دیگه نیازی نبود که مدام اونها رو عوض کنیم

خب این کلیات طرز کار یک نیروگاه هستهی بود که امیدوارم که براتون مفید بوده باشه توی ویدیوی بعدی در مورد انواع نیروگاه هستهی صحبت میکنم و در نهایت اگر شد یک ویدیو هم در مورد مذایع و معایبش خواهم ساخت خیلی ممنون که با من همراه بودید منتظر نظارتتون هستم تا ویدیوی بعدی خدا نگهد