بحران آب، بحران سیاست؟ | قسمت «دوم» گفتگوی محمد فاضلی و حجت میان‌آبادی

محمد فاضلی: کشور را از نظر کشاورزی بیش از حد بارگذاری کردیم؛ کمر ظرفیت آبی و خاکی ما زیر این بار خواهد شکست. در سیاست کشاورزی ما آب جایگاهی ندارد؛ در آمارنامه کشاورزی یک کلمه درباره آب نوشته نشده است. نمی‌توان بدون پرداختن به اقتصاد آب و مسئله آب در کشاورزی، مسئله آب در ایران را حل کرد. با یک اقتصاد کشاورزی نمی‌توان به یک اقتصاد بزرگ در کشور دست یافت؛ اقتصاد چین اگر فقط با کشاورزی رشد کرده بود، اقتصاد امروزش حداقل یک‌هشتم یا یک‌ششم اقتصاد فعلی‌اش بود. صنعتی شدن پیامدهای سیاسی سنگینی دارد. هر چه شما محصول ساده‌تری تولید می‌کنید، نیروی کاری که در تولید آن مشارکت می‌کند کمتر مدعی مشارکت سیاسی می‌شود. حجت میان‌آبادی: پارادایم غالب ما برای سیاست‌گذار، جامعه و کل کشور هنوز پارادایم غالب پس از جنگ جهانی دوم است؛ تلقی ما این است که هرچه ارتفاع سد بیشتر یا هرچه طول لوله بلندتر باشد، توسعه‌یافتگی بیشتر است. سدها در دوران جنگ سرد ابزار مشروعیت‌بخشی دولت‌ها شده بودند. سال‌های پیش هم در تیزر خبر ساعت ۱۴ صداوسیما بعد از وزنه حسین رضازاده خروجی سد کارون نشان داده می‌شد، به‌عنوان یک نماد اقتدار ملی. در کالیفرنیا سال ۲۰۱۴ چنان وضعیت بحرانی خشک‌سالی پیش آمد که اوباما حالت فوق‌العاده اعلام کرد. آنها برای اصلاح وضعیت، شروع کردند به اصلاح قوانین، سیاست‌ها و سازوکارها، نه چنان رویه‌ای که ما برای گسترش آب‌شیرین‌کن‌ها در کشور در پیش گرفتیم.