فروپاشی شوروی؛ درس‌هایی برای ایران | مناظره سعید لیلاز و تورج اتابکی

簡介：

سعید لیلاز: جمهوری اسلامی و شوروی را تناقض‌های درونی‌شان از بین برده است. انقلاب‌ها که پیروز می‌شوند، برای رسیدن به اهداف انقلابی خود، در کنار ماشین دولتی، یک ماشین انقلابی درست می‌کنند؛ مثلا کنار وزارت کشاورزی، جهاد کشاورزی یا کنار بهزیستی، بنیاد مستضعفان ایجاد کردیم. وقتی در مکانیسم بازار دست می‌زنیم، دست به تغییری می‌زنیم که هرگز آثار ناپیدایش را نمی‌توانیم بفهمیم. تورج اتابکی: سوسیالیسم با کمونیسم روسی متفاوت است. نظام اقتصادی سوسیالیسم لزوما در تضاد با فطرت بشری نیست، اما تناقض‌هایی در آن نوع حکومت ایجاد شده بود که مثلا با این‌که حکومت کارگری بود، اما تمام رهبران برجسته سندیکاهای کارگری را کنار زدند؛ اپوزیسیونی که معتقد به حکومت کارگری بودند در تصفیه‌های استالینی از بین رفتند. سوسیالیست‌های متفاوتی وجود داشت که نقد نظریه لنینیستی را می‌کردند، اما تیرباران شدند. 00:00 فروپاشی شوروی؛ درس‌هایی برای ایران 04:13 اتابکی: اقتدار حکومت شوروی از سرکوب بود، نه رضایت عمومی 16:05 لیلاز: نظام سوسیالیستی متناسب با فطرت انسان‌ها نبود 36:27 اتابکی: سوسیالیسم با کمونیسم روسی متفاوت است 48:05 لیلاز: عدم پایبندی به مکانیسم بازار، نتایج غیرقابل‌جبرانی دارد 01:01:42 اتابکی: جزمیت مانع اصلاحات در شوروی شده بود 01:12:12 لیلاز: ناسیونالیسم امری فطری است، اما سوسیالیسم نه 01:23:02 اتابکی: پرسش این است آیا چاره‌ای جز فروپاشی نبود 01:28:07 لیلاز: مگر یک اقتصاد با نادیده گرفتن قیمت می‌تواند بماند 01:36:51 اتابکی: لنین با اندیشه انسان تراز نوین به میدان آمده بود 01:41:14 لیلاز: در ایران اقتصاد سوسیالیستی از دوره شاه شروع شد 01:45:20 اتابکی: می‌توان از تاریخ درس گرفت حمایت ارزی از آزاد (patreon): حمایت ریالی از آزاد: تاریخ ضبط این گفتگو: ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ در صورت نیاز، از آدرس‌های زیر هم می‌توانید جهت حمایت از ما استفاده کنید. حتما بعد از هر نقل و انتقال از طریق ایمیل «آزاد» با ما در ارتباط باشید. USDT (trc20): TMJ4T1LPBQY6vF8uAXVifm5tRpJbqk7TQc USDT (erc20): 0xc1DB525EAd3D8A00b1693AEcc7D7d59243376d0c BTC: bc1qngd0qxzxjnzfh5n5eav66rds5557z0wgl4g4qa ETH (erc20): 0xc1DB525EAd3D8A00b1693AEcc7D7d59243376d0c سعید لیلاز مهرآبادی (متولد 1341، تهران) استاد دانشگاه، روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر اقتصادی اصلاح‌طلب است. وی عضو گروه تاریخ دانشگاه شهید بهشتی بود و سردبیر روزنامه توقیف‌شده «سرمایه» نیز به شمار می‌رفت. در دوره‌ای، او به عنوان قائم‌مقام مدیرعامل ایران خودرو دیزل در بخش بازاریابی و فروش مشغول به کار شد و پیش از آن نیز در سمت مدیرعاملی سبلان خودرو مایوان فعالیت می‌کرد. در حال حاضر، مدیرعامل شرکت خودروسازی کارمانیا است. تورج اتابکی (زادهٔ ۱۳۲۸ خورشیدی) پژوهشگر ارشد در پژوهشکده تاریخ اجتماعی و استاد کرسی تاریخ اجتماعی خاورمیانه و آسیای مرکزی در دانشگاه لیدن هلند است. او از چهره‌های برجسته در حوزه تاریخ‌نگاری اجتماعی و مطالعات ایران‌شناسی به‌شمار می‌آید و آثارش در میان پژوهشگران تاریخ معاصر ایران جایگاه ویژه‌ای دارد. اتابکی ابتدا در رشته فیزیک نظری از دانشگاه ملی ایران و دانشگاه لیدن فارغ‌التحصیل شد، اما بعدها مسیر علمی خود را تغییر داد و در رشته تاریخ در دانشگاه‌های لیدن و اوترخت ادامه تحصیل داد. او تاکنون سمت‌های علمی و پژوهشی متعددی بر عهده داشته است، از جمله ریاست انجمن اروپایی مطالعات آسیای مرکزی و عضویت در هیئت تحریریه نشریاتی همچون مطالعات ایران‌شناسی، مطالعات آسیای مرکزی و مطالعات تاریخ بین‌المللی کار و کارگری. اتابکی در سال ۲۰۱۲ میلادی (۱۳۹۱ خورشیدی) سازمان‌دهنده کنفرانس دوسالانه انجمن بین‌المللی مطالعات ایران‌شناسی در استانبول بود و در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ به‌عنوان رئیس این انجمن فعالیت کرد. حوزه پژوهش او تاریخ اجتماعی، تاریخ کار و کارگری و فرودستان، و روندهای نوسازی و تجدد در خاورمیانه، قفقاز و آسیای مرکزی را دربرمی‌گیرد. او هم‌اکنون مدیریت طرح «تدوین تاریخ اجتماعی صد ساله صنعت نفت در ایران» را بر عهده دارد و از وی مقالات و نوشته‌های بسیاری در نشریاتی چون گفت‌وگو، اندیشه پویا، مهرنامه و روزنامه‌های شرق و اعتماد منتشر شده است. #تورج_اتابکی #سعیدلیلاز #پوتین #شوروی #شوری_سابق #لیلاز #اتابگی #ژئوپلیتیک #جمهوری_اسلامی #ویتکاف #عراقچی #آمریکا #حکومت_دینی #ایران #سیاست_خارجی #روابط_بین_الملل #تاریخ #سوسیالیسم #کمونیسم #لنین #استالین #گورباچف #پزشکیان #شریعتی #بازرگان #خامنه_ای #خمینی #اعتراض #روحانیت #حکومت_اسلامی #روابط_بین‌الملل #debate