جبر و اختیار: از منظر روان‌شناختی | نیما قربانی؛ روان‌شناس، استاد تمام دانشگاه تهران

در این سخنرانی، دکتر نیما قربانی، استاد تمام دانشگاه تهران، به بررسی مسئله‌ی جبر و اختیار از دیدگاه روان‌شناختی می‌پردازد. او بیان می‌کند که اختیار به‌عنوان عامل علی مستقل وجود ندارد و هر تصمیم انسانی نتیجه تعامل پیچیده‌ای از عوامل زیستی، تاریخی و اجتماعی است. در 00:00 مقدمه‌ای بر موضوع ارائه می‌شود؛ در 02:57 ارتباط پرسش‌های فلسفی با رانه‌های روان‌شناختی توضیح داده می‌شود؛ در 07:26 ریشه‌های روان‌شناختی بحث جبر و اختیار بررسی می‌شود؛ در 10:26 انتقاد از تصور «اختیار به‌عنوان عامل علی مستقل» مطرح می‌شود؛ در 14:26 علیت در سطوح زیستی، روانی و اجتماعی تحلیل می‌شود؛ در 17:40 تعریف روان‌شناختی اختیار به‌عنوان «درجه رضایت از انتخاب‌ها» ارائه می‌شود؛ در 21:05 رابطه جبر، اختیار و نظم اجتماعی بررسی می‌شود؛ در 22:17 نقش آگاهی در آزادی و محدودیت‌های آن بحث می‌شود؛ در 24:38 تحول باور به اختیار از جوانی تا پیری توضیح داده می‌شود؛ در 31:40 پیامدهای مثبت و منفی باور به جبر و اختیار بیان می‌شود؛ در 37:00 نقش روان‌شناس در مواجهه با این مسئله توضیح داده می‌شود؛ در 41:40 مفهوم «نقطه‌ی بهینه» در تلاش و خودنظم‌دهی مطرح می‌شود؛ در 46:02 نقش مایندفولنس در فهم نتایج رفتار بررسی می‌شود؛ در 46:45 انتقاد از روان‌شناسی عامه‌پسند و تأکید بر واقع‌بینی، هشیاری و تواضع بیان می‌شود؛ در 49:26 بخش پرسش و پاسخ برگزار می‌شود.